రాష్ట్రం విడిపోతే తెలంగాణ చీకటిలో మునిగిపోతుందని సమైక్య ఆంధ్రప్రదేశ్ నాయకులు ఇక్కడి ప్రజలకు చెప్పారు. విద్యుత్ కేంద్రాలు కోస్తా ఆంధ్రలో, రాయలసీమలో ఉన్నాయని, తెలంగాణ దగ్గర ఏమీ లేదని అన్నారు. తొమ్మిదేళ్లలో తెలంగాణ భారతదేశంలోని అత్యంత పటిష్ఠమైన విద్యుత్ గ్రిడ్‌లలో ఒకదాన్ని నిర్మించింది; తలసరి వినియోగం ఏటా 2,126 యూనిట్లు — జాతీయ సగటు 1,255 యూనిట్ల కంటే 69.4 శాతం ఎక్కువ. దేశంలోనే అత్యల్పమైన వాటిలో ఉన్న 2.47 శాతం ప్రసార నష్టాలు — గ్రిడ్ పెద్దదే కాదు, సమర్థంగానూ పనిచేస్తోందని చూపాయి. మిగతా ప్రతి రాష్ట్రమూ రైతులకు మీటర్లు పెట్టి డబ్బు వసూలు చేస్తుండగా, వ్యవసాయ వినియోగదారులందరికీ 24 గంటల ఉచిత విద్యుత్ ఇవ్వాలన్న నిర్ణయం — తెలంగాణ ఎలాంటి ప్రభుత్వంగా ఉండాలని ఎంచుకుందో చెప్పే ప్రకటన.
7,778 → 19,475 మెగావాట్లు
మొత్తం విద్యుత్ సామర్థ్యం, 2 జూన్ 2014 నుంచి 2023 వరకు
తొమ్మిదేళ్లలో రెట్టింపు దాటింది. సౌర సామర్థ్యం ఒక్కటే 74 మెగావాట్ల నుంచి 5,865 మెగావాట్లకు — 80 రెట్లు పెరిగింది. 27.49 లక్షల వ్యవసాయ కనెక్షన్లకు ఏడాదిలో ప్రతి రోజూ 24 గంటల ఉచిత విద్యుత్. 2.47% ప్రసార నష్టాలు దేశంలోనే అత్యల్పమైన వాటిలో ఉన్నాయి. ప్రసార, పంపిణీ వ్యవస్థను బలోపేతం చేయడానికి రూ.39,321 కోట్ల పెట్టుబడి.
విద్యుత్ రంగం: సంపూర్ణ గణాంకాలు
| అంశం | 02 జూన్ 2014 | 01 మే 2023 | పెరుగుదల |
|---|---|---|---|
| మొత్తం ఒప్పంద సామర్థ్యం (మెగావాట్లు) | 7,778 | 19,475 | 11,697 |
| సౌర సామర్థ్యం (మెగావాట్లు) | 74 | 5,865 | 5,791 |
| గరిష్ఠ డిమాండ్ (మెగావాట్లు) | 5,661 (06.06.2014) | 15,497 (30.03.2023) | 9,836 |
| గరిష్ఠ గ్రిడ్ వినియోగం (మిలియన్ యూనిట్లు) | 128 (06.06.2014) | 297.89 (14.03.2023) | 169 |
| 400 కేవీ సబ్‌స్టేషన్లు | 6 | 25 | 19 |
| 220 కేవీ సబ్‌స్టేషన్లు | 51 | 103 | 52 |
| 132 కేవీ సబ్‌స్టేషన్లు | 176 | 250 | 74 |
| మొత్తం ఈహెచ్‌టీ సబ్‌స్టేషన్లు | 233 | 378 | 145 |
| మొత్తం ఈహెచ్‌టీ లైన్ పొడవు (సీకేఎం) | 16,379 | 27,986 | 11,607 |
| 33 కేవీ సబ్‌స్టేషన్లు | 2,138 | 3,200 | 1,062 |
| పంపిణీ లైన్ పొడవు (లక్షల కి.మీ.) | 4.89 | 6.72 | 1.83 |
| పవర్ ట్రాన్స్‌ఫార్మర్లు | 3,272 | 5,672 | 2,400 |
| పంపిణీ ట్రాన్స్‌ఫార్మర్లు (లక్షల్లో) | 4.67 | 8.56 | 3.89 |
| వ్యవసాయ కనెక్షన్లు (లక్షల్లో) | 19.03 | 27.49 | 8.46 |
| మొత్తం వినియోగదారులు (కోట్లలో) | 1.11 | 1.78 | 0.67 |
| ముఖ్య విజయం | వివరాలు |
|---|---|
| రైతులకు 24 గంటల ఉచిత విద్యుత్ | 27.49 లక్షల వ్యవసాయ కనెక్షన్లకు ప్రతి రోజూ నిరంతర ఉచిత విద్యుత్. గుజరాత్ 0.60 పైసలు వసూలు చేసి 8 గంటలే ఇస్తుంది. తెలంగాణ 24 గంటలూ ఉచితంగా ఇస్తుంది. |
| ప్రసార నష్టాలు | 2.47% — దేశంలోనే అత్యల్పమైన వాటిలో ఒకటి |
| తలసరి వినియోగం | 2021-22లో 2,126 యూనిట్లు — జాతీయ సగటు 1,255 యూనిట్లతో పోలిస్తే భారత సగటు కంటే 69.4% ఎక్కువ |
| ప్రసార, పంపిణీ వ్యవస్థలో పెట్టుబడి | రాష్ట్ర ఏర్పాటు తర్వాత ప్రసార, పంపిణీ బలోపేతానికి రూ.39,321 కోట్లు ఖర్చు |
| డిస్కంలకు వార్షిక రాయితీ, 2023-24 | ఉచిత వ్యవసాయ విద్యుత్‌కు, రాయితీ గృహ సరఫరాకు రూ.11,500 కోట్లు |
| అదనపు రాయితీ, 2016-17 నుంచి 2021-22 | ఐదేళ్లలో పంపిణీ సంస్థలకు అదనపు మద్దతుగా రూ.9,161 కోట్లు |
| ఔట్‌సోర్సింగ్ కార్మికుల క్రమబద్ధీకరణ | 22,722 మంది ఔట్‌సోర్సింగ్ ఉద్యోగుల క్రమబద్ధీకరణ — దీన్ని చేసిన దేశంలోని ఏకైక రాష్ట్రం |
| టీఎస్‌జెన్‌కో స్థాపిత సామర్థ్యం | థర్మల్ 4,042.50 మెగావాట్లు, జల 2,441.76 మెగావాట్లు, సౌర 1 మెగావాట్. టీఎస్‌జెన్‌కో మొత్తం 6,485.26 మెగావాట్లు. సింగరేణి థర్మల్ అదనంగా 1,200 మెగావాట్లు. |
| కొత్తగా ప్రారంభమైన సామర్థ్యం | కేటీపీఎస్-VII 800 మెగావాట్లు, బీటీపీఎస్ 1,080 మెగావాట్లు, జూరాల జల 240 మెగావాట్లు, పులిచింతల జల 120 మెగావాట్లు |
| నిర్మాణంలో ఉన్నవి | నల్గొండ జిల్లా దామరచర్లలో యాదాద్రి థర్మల్ విద్యుత్ కేంద్రం 4,000 మెగావాట్లు (5x800 మెగావాట్లు) |
రహదారులు, మౌలిక వసతులు
రహదారుల నిర్మాణాన్ని కేసీఆర్ ప్రభుత్వం ఒక శాఖ పనిగా కాక రాష్ట్ర ప్రాధాన్యంగా చూసింది. పురపాలక పరిపాలన, పట్టణాభివృద్ధి మంత్రిగా — ఐటీ రంగానికి తెచ్చిన అదే శక్తితో హైదరాబాద్ మౌలిక వసతుల పరివర్తనను కేటీఆర్ నడిపారు. వ్యూహాత్మక రహదారుల అభివృద్ధి కార్యక్రమం, మెట్రో రైలు విస్తరణ, జీహెచ్‌ఎంసీ రూ.67,000 కోట్ల మౌలిక వసతుల వ్యయం, హైదరాబాద్ రహదారులు, కాలువలు, బహిరంగ ప్రదేశాల ఆధునికీకరణ — అన్నీ ఆయన ప్రత్యక్ష పర్యవేక్షణలోనే జరిగాయి. క్షేత్ర స్థాయి రహదారులకు ఇంతకుముందెన్నడూ లేని శ్రద్ధ దక్కింది. నక్సల్స్ ప్రభావిత ప్రాంతాల్లోనే రూ.633.33 కోట్ల వ్యయంతో 426 కి.మీ. రహదారులు, 22 వంతెనలు నిర్మించి — దశాబ్దాలుగా ఏకాకిగా ఉన్న ప్రాంతాలను తెరిచారు. రాష్ట్రవ్యాప్తంగా తొమ్మిదేళ్ల కాలంలోనే 8,218 కి.మీ. రెండు వరుసల రహదారులు వేసి, 321 కి.మీ. నాలుగు వరుసల రహదారులు నిర్మించి, 382 వంతెనలు కట్టారు.
8,218 కి.మీ.
2014 నుంచి 2022 వరకు వేసిన రెండు వరుసల రహదారులు; అదనంగా 321 కి.మీ. నాలుగు వరుసల, 39 కి.మీ. ఆరు వరుసల రహదారులు
33
హైదరాబాద్‌లో పూర్తయిన ఎస్‌ఆర్‌డీపీ పనులు — 17 ఫ్లైఓవర్లు, 5 అండర్‌పాస్‌లు, 7 ఆర్‌ఓబీ/ఆర్‌యూబీలు, కేబుల్-స్టేడ్ వంతెన, ఉక్కు వంతెనలతో సహా
రూ.67,000 కోట్లు
ఏడేళ్లలో గ్రేటర్ హైదరాబాద్‌లో మౌలిక వసతుల వ్యయం — నగర రహదారులు, మురుగునీటి వ్యవస్థ, నీటి సరఫరా, బహిరంగ ప్రదేశాలను మార్చేసింది
| రహదారులు, భవనాల విజయం | వివరాలు |
|---|---|
| వేసిన రెండు వరుసల రహదారులు, 2014 నుంచి 2022 | 8,218 కి.మీ. |
| నిర్మించిన నాలుగు వరుసల రహదారులు | 321 కి.మీ. |
| నిర్మించిన ఆరు వరుసల రహదారులు | 39 కి.మీ. |
| నిర్మించిన వంతెనలు | 382 |
| చేపట్టిన రహదారుల మరమ్మతులు | 8,064 కి.మీ. |
| నిర్వహిస్తున్న రాష్ట్ర రహదారులు | 4,983 కి.మీ. జాతీయ రహదారులతో కలిపి మొత్తం 27,734 కి.మీ. |
| నిర్మించిన ఆర్‌ఓబీ/ఆర్‌యూబీలు | 23; రూ.438.40 కోట్ల వ్యయంతో |
| నక్సల్స్ ప్రభావిత ప్రాంతాల్లో రహదారులు | రూ.633.33 కోట్లతో 426 కి.మీ. రహదారులు, 22 వంతెనలు |
| సమీకృత జిల్లా కార్యాలయ సముదాయాలు | రూ.1,649.62 కోట్లతో 30 జిల్లాల్లో మంజూరు. 20 జిల్లాల్లో పూర్తి. |
| కొత్త సచివాలయం | రూ.617 కోట్లతో డా. బి.ఆర్. అంబేద్కర్ తెలంగాణ రాష్ట్ర సచివాలయ నిర్మాణం. 30 ఏప్రిల్ 2023న ప్రారంభం. ఐజీబీసీ గోల్డ్ రేటింగ్. |
| పోలీసు కమాండ్ అండ్ కంట్రోల్ సెంటర్ | బంజారాహిల్స్‌లో రూ.585 కోట్లతో అత్యాధునిక భవనం. ఒక్క నిమిషంలో లక్ష కెమెరాల ఫుటేజీని పర్యవేక్షించగలదు. |
| అమరవీరుల స్మారకం | హుసేన్ సాగర్ లుంబినీ పార్కులో రూ.177.50 కోట్లతో నిర్మాణం. 27 మీటర్ల స్టెయిన్‌లెస్ స్టీల్ స్తూపం. |
| అంబేద్కర్ విగ్రహం | రూ.146.50 కోట్లతో 125 అడుగుల కంచు విగ్రహం — భారతదేశంలోనే అత్యంత ఎత్తైనది. 14 ఏప్రిల్ 2023న ఆవిష్కరణ. |
వ్యూహాత్మక రహదారుల అభివృద్ధి కార్యక్రమం (ఎస్‌ఆర్‌డీపీ), హైదరాబాద్
| ఎస్‌ఆర్‌డీపీ అంశం | మంజూరు | పూర్తి |
|---|---|---|
| ఫ్లైఓవర్లు | 46 | 17 |
| వాహన అండర్‌పాస్‌లు | 7 | 5 |
| రహదారి ఓవర్ బ్రిడ్జిలు/రహదారి అండర్ బ్రిడ్జిలు | 7 | 7 |
| కూడళ్ల మెరుగుదల | 46 | పలు |
| కేబుల్-స్టేడ్, ఉక్కు వంతెనలు (దుర్గం చెరువుతో సహా) | 2 | 2 |
| మొత్తం ప్రాజెక్టు వ్యయం | రూ.5,937 కోట్లు | |
| మొత్తం పనులు | 47 | 33 పూర్తి |
మెట్రో రైలు: ప్రపంచంలోనే అతి పెద్ద పీపీపీ మెట్రో
69 కి.మీ.
హైదరాబాద్ మెట్రో రైలు, ఫేజ్ I, మూడు కారిడార్లు
దేశంలోనే అతి పెద్ద ప్రభుత్వ-ప్రైవేటు భాగస్వామ్య మెట్రో రైలు ప్రాజెక్టు. రోజుకు 4.5 లక్షల మంది ప్రయాణికులు. డిసెంబర్ 2022 నాటికి మొత్తం 30 కోట్ల ప్రయాణికులు. 50 ప్రతిష్ఠాత్మక అవార్డులు. ఫేజ్ II: రాయదుర్గం నుంచి శంషాబాద్ వరకు 31 కి.మీ. ఎయిర్‌పోర్ట్ మెట్రో, రూ.6,250 కోట్లు; 9 డిసెంబర్ 2022న ముఖ్యమంత్రి కేసీఆర్ శంకుస్థాపన.
| మెట్రో రైలు అంశం | వివరాలు |
|---|---|
| ఫేజ్ I మొత్తం పొడవు | మూడు కారిడార్లలో 69 కి.మీ. |
| కారిడార్ 1: మియాపూర్ నుంచి ఎల్‌బీ నగర్ | 29 కి.మీ. 28 నవంబర్ 2017న ప్రధాని మోదీ, ముఖ్యమంత్రి కేసీఆర్ ప్రారంభించారు. |
| కారిడార్ 2: నాగోల్ నుంచి అమీర్‌పేట | 20 కి.మీ. హైటెక్ సిటీ వరకు 10 కి.మీ. పొడిగింపు, 20 మార్చి 2019న ప్రారంభం. |
| కారిడార్ 3: జేబీఎస్ నుంచి ఫలక్‌నుమా | 10 కి.మీ. 7 డిసెంబర్ 2020న ముఖ్యమంత్రి కేసీఆర్ ప్రారంభించారు. |
| రోజువారీ ప్రయాణికులు | 4.5 లక్షలు — కొవిడ్ ముందటి స్థాయికి తిరిగి చేరింది |
| ప్రారంభం నుంచి మొత్తం ప్రయాణికులు | డిసెంబర్ 2022 నాటికి 30 కోట్లు |
| అందుకున్న అవార్డులు | 50 ప్రతిష్ఠాత్మక జాతీయ, అంతర్జాతీయ అవార్డులు |
| సిగ్నలింగ్ వ్యవస్థ | కమ్యూనికేషన్ బేస్డ్ ట్రెయిన్ కంట్రోల్ సాంకేతికత ఉన్న భారతదేశపు తొలి మెట్రో |
| సృష్టించిన ఉపాధి | అనుబంధ పరిశ్రమల ద్వారా 50,000కు పైగా ఉద్యోగాలు |
| ఫేజ్ II: ఎయిర్‌పోర్ట్ మెట్రో | రాయదుర్గం మైండ్ స్పేస్ కూడలి నుంచి శంషాబాద్ విమానాశ్రయం వరకు 31 కి.మీ. రూ.6,250 కోట్లు. 9 డిసెంబర్ 2022న శంకుస్థాపన. 100% రాష్ట్ర నిధులతో ప్రాజెక్టు. |
హరితహారం: తెలంగాణను పచ్చగా మార్చడం
273.33 కోట్లు
హరితహారం కింద నాటిన మొక్కలు, 2015 నుంచి 2023
3 జూలై 2015న ముఖ్యమంత్రి కేసీఆర్ ప్రారంభించారు. లక్ష్యం 230 కోట్ల మొక్కలు. తన సొంత లక్ష్యాన్ని తెలంగాణ 43 కోట్ల మేర అధిగమించింది. భారత అటవీ సర్వే 2021 నివేదిక ప్రకారం రాష్ట్రంలో పచ్చదనం 7.7% పెరిగింది. రూ.10,822 కోట్లు ఖర్చు. చైనా, బ్రెజిల్ తర్వాత భూమి పచ్చదనాన్ని పెంచడానికి జరిగిన మూడో అతి పెద్ద మానవ ప్రయత్నంగా హరితహారాన్ని వర్ణించారు.
| హరితహారం విజయం | వివరాలు |
|---|---|
| నాటిన మొత్తం మొక్కలు, 2015 నుంచి మే 2023 | 273.33 కోట్లు |
| పెట్టుకున్న లక్ష్యం | 230 కోట్లు; 43.33 కోట్ల మేర అధిగమించారు |
| మొత్తం వ్యయం | రూ.10,822.46 కోట్లు |
| పచ్చదనంలో పెరుగుదల | భారత అటవీ సర్వే 2021 ప్రకారం 7.7% పెరుగుదల |
| కార్యక్రమ ప్రారంభం | 3 జూలై 2015న ముఖ్యమంత్రి కేసీఆర్ |
| హరిత బడ్జెట్, హరితనిధి | సమాజంలోని అన్ని వర్గాల భాగస్వామ్యంతో ప్రత్యేక హరిత బడ్జెట్‌ను ఏర్పాటు చేసిన దేశంలోని తొలి రాష్ట్రం తెలంగాణ |
| IX దశ లక్ష్యం | 19.29 కోట్ల మొక్కలు. 14,864 నర్సరీల్లో 30.29 కోట్ల మొక్కలు అందుబాటులో. |
| పల్లె ప్రగతి గ్రామీణ హరితీకరణ | 12,756 గ్రామ పంచాయతీల్లో నర్సరీలు. 19,472 ప్రాంతాల్లో గ్రామీణ ప్రకృతి వనాలు. 3,324 కి.మీ. బహుళ అంచెల అవెన్యూ మొక్కల పెంపకం. |
“విభజిస్తే తెలంగాణ చీకటిలో మునిగిపోతుంది” అన్న పూర్వ ఆంధ్ర నాయకుల మాటల నుంచి — 24 గంటల నిరంతర ఉచిత విద్యుత్ ఇచ్చే రాష్ట్రం వరకు. మొత్తం విద్యుత్ సామర్థ్యం 2014లో 7,778 మెగావాట్ల నుంచి 2023లో 19,475 మెగావాట్లకు పెరిగింది. ప్రతి జోస్యాన్నీ తెలంగాణ తప్పని నిరూపించింది.
బీఆర్ఎస్ ప్రభుత్వ ముఖ్యాంశాలు, తొమ్మిదేళ్లు, విద్యుత్ రంగంవిద్యుత్, రహదారులు, నగరం — ముఖ్య విజయాలు
- మొత్తం విద్యుత్ సామర్థ్యం 7,778 మెగావాట్ల నుంచి 19,475 మెగావాట్లకు రెట్టింపు దాటింది. సౌర సామర్థ్యం తొమ్మిదేళ్లలో 74 మెగావాట్ల నుంచి 5,865 మెగావాట్లకు — 80 రెట్లు పెరిగింది.
- 27.49 లక్షల వ్యవసాయ కనెక్షన్లకు రోజూ 24 గంటల ఉచిత విద్యుత్. 2.47% ప్రసార నష్టాలు భారతదేశంలోనే అత్యల్పమైన వాటిలో ఉన్నాయి. తలసరి వినియోగం 2,126 యూనిట్లు — జాతీయ సగటు కంటే 69.4% ఎక్కువ.
- ప్రసార, పంపిణీ వ్యవస్థలో రూ.39,321 కోట్ల పెట్టుబడి. 22,722 మంది ఔట్‌సోర్సింగ్ విద్యుత్ కార్మికుల క్రమబద్ధీకరణ — దీన్ని చేసిన దేశంలోని ఏకైక రాష్ట్రం.
- 8,218 కి.మీ. రెండు వరుసల రహదారులు. 321 కి.మీ. నాలుగు వరుసల రహదారులు. 382 వంతెనలు. 17 ఫ్లైఓవర్లతో సహా హైదరాబాద్‌లో 47 ఎస్‌ఆర్‌డీపీ ప్రాజెక్టులు. ఏడేళ్లలో హైదరాబాద్ మౌలిక వసతులపై రూ.67,000 కోట్ల ఖర్చు.
- హైదరాబాద్ మెట్రో రైలు ఫేజ్ I: 69 కి.మీ., ప్రపంచంలోనే అతి పెద్ద పీపీపీ మెట్రో ప్రాజెక్టు, రోజుకు 4.5 లక్షల ప్రయాణికులు, 50 అవార్డులు. ఫేజ్ II: రూ.6,250 కోట్లతో 31 కి.మీ. ఎయిర్‌పోర్ట్ మెట్రో నిర్మాణంలో.
- హరితహారం 273.33 కోట్ల మొక్కలు నాటి, 230 కోట్ల లక్ష్యాన్ని అధిగమించింది. పచ్చదనం 7.7% పెరిగింది. రూ.10,822 కోట్లు ఖర్చు. ప్రత్యేక హరిత బడ్జెట్ ఏర్పాటు చేసిన తొలి రాష్ట్రం.
- కొత్త సచివాలయానికి డా. బి.ఆర్. అంబేద్కర్ పేరు; ఐజీబీసీ గోల్డ్ రేటింగ్. 125 అడుగుల అంబేద్కర్ విగ్రహం — భారతదేశంలోనే అత్యంత ఎత్తైనది. హుసేన్ సాగర్ ఒడ్డున అమరవీరుల స్మారకం. లక్ష సీసీటీవీ కెమెరాలను పర్యవేక్షించే పోలీసు కమాండ్ అండ్ కంట్రోల్ సెంటర్.
